Claire Brandts

Het zijn de verschillen die verbinden

ROERMOND – Het lijkt in eerste instantie een paradox maar ook verscheidenheid kan een verbindende factor zijn. Juist omdat iedereen anders is, ontstaat er een gemene deler. Oftewel, iedereen valt buiten de boot.

In Roermond is zo’n wijk waar verscheidenheid de grootste gemene deler is. Ik heb het over de Donderberg. Zo’n tachtig verschillende nationaliteiten wonen of werken er. Je mag dus wel spreken van een zeer gemêleerd gezelschap. Over het aantal verschillende nationaliteiten in de wijk doen trouwens de wildste verhalen de ronde. Zo variëren de aantallen volgens diverse bewoners van dertig tot honderddertig. Maar zoals altijd ligt de waarheid ergens in het midden. Wel een interessant gegeven, naar mijn mening. Uit deze mythe blijkt maar al te goed dat die verscheidenheid in de wijk wel degelijk ‘een ding’ is. Gelukkig heeft dit ding de afgelopen jaren een positieve wending gekregen. Zo blijkt uit de vele gesprekken met bewoners en ondernemers. Ze zien de diversiteit van hun wijk vooral als een kans. Dat is positief want de Donderberg komt van ver.

Van hoopvol naar kansloos

In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw, is het de wijk van de toekomst. Een wijk die de negatieve herinneringen aan de oorlog moet doen vergeten. Een wijk: ruim opgezet en nieuw. Met veel groen. De eentonige bebouwing blijkt echter een tegenoverstelt effect te hebben. De ooit kansrijke wijk van de toekomst verandert in de ogen van veel mensen al vrij snel in de kansarme wijk van Roermond. Er wonen voornamelijk mensen met een lage sociaaleconomische status met uiteenlopende culturele achtergronden en geloofsovertuigingen. Het is slechts een kwestie van tijd voordat de wrijving tussen mensen leidt tot irritaties. Er wordt er veel overlast veroorzaakt door criminele jongeren, met verschillende culturele achtergronden, die al dan niet woonachtig zijn op de Donderberg. Het haalt de nationale pers en in 2009 zelfs de Tweede Kamer. De PVV spreekt over ‘Marokkaanse straatterroristen’ en stelt er Kamervragen over. De veiligheid en leefbaarheid in de wijk staan onder druk. Net als de beleving van bewoners die nadelig wordt beïnvloed door de negatieve publiciteit over de wijk. De vier buurten van de Donderberg (de Vliegeniersbuurt, Kastelenbuurt, Componistenbuurt en de Sterrenberg) worden daarom onderdeel van een wijkontwikkelingsplan. Zowel de fysieke als de sociale omgeving worden vanaf 2010 aangepakt.

Begin met A…

Niet alleen de lokale overheid bekommert zich om het wel en wee van de Donderberg. Ook oud-bewoonster en Arabiste Petra Stienen zet zich in voor haar wijk. Want ze ziet de Donderberg nog steeds als de wijk waar ze opgroeide. De wijk die toekomst bood en haar tegelijkertijd klein hield. Een wereldwijk die haar doet denken aan het Midden-Oosten, waar ze tien jaar woonde. Inmiddels na vele omzwervingen ziet ze weer kansen op de Donderberg. In 2015 publiceerde ze daarom haar boek Terug naar de Donderberg. Stienen ging letterlijk terug naar de Donderberg. Ze ging op zoek naar de verhalen van mensen om een antwoord te krijgen op de vraag: “hoe kunnen we de komende jaren met verschillen omgaan en waar liggen kansen voor verbindingen?”

“Ik ben echter opgelucht. Het hoeft niet altijd heel ingewikkeld te zijn”

Claire Brandts

Haar boek legt de complexiteit van het begrip identiteit bloot en de sociaal-maatschappelijke processen die eraan ten grondslag liggen. Ze laat zien hoe religie, taal, afkomst, achtergrond en uiterlijk bepalen wie we zijn en waar we ons thuis voelen (belonging). Tevens bepaalt het ook of we erbij horen (sociale inclusie) of buiten de boot vallen (sociale exclusie). In de conclusie van haar boek stelt Stienen de triple-A aanpak voor als dé manier om, om te leren gaan met verschil. Misschien is hij voor sommigen teleurstellend eenvoudig. Ik ben echter opgelucht. Het hoeft niet altijd heel ingewikkeld te zijn. Het begint volgens Stienen met Aandacht: zowel nieuwkomers als oorspronkelijke bewoners moeten open staan voor en interesse tonen in elkaar. Vervolgens Acceptatie: accepteer elkaars verschillen en eigenaardigheden. En als laatste, Aanmoediging: spreek mensen aan op hun talenten en moedig ze aan het beste uit zichzelf te halen.

Laten we verscheidenheid omarmen want in mijn ogen levert dat uiteindelijk de minste weerstand op. Ik zeg ‘uiteindelijk’ want het zal niet gemakkelijk zijn. We zijn gewend alles in hokjes te plaatsen, te bepalen wat goed en wat niet goed is, wie erbij hoort en wie niet. Maar zijn we ons ook bewust van de gevolgen? Het beperkt, houdt mensen klein en biedt geen kansen. Zie verschil liever als een gemene deler. En laten we accepteren dat we het nooit allemaal met elkaar eens kunnen zijn. Maar wanneer je, je toegankelijk opstelt voor ‘iets of iemand anders’ gaat er een wereld van kansen voor je open. Zo doen ze dat in ieder geval op de Donderberg. Lees kansrijke verhalen op www.donderbergroermond.nl.

Noot – Afgelopen voorjaar (2016) werd viaStory gevraagd mee te werken aan een van de projecten van het wijkontwikkelingsplan (WOP) voor de Donderberg, namelijk een nieuwe website voor de wijk. Het WOP is een initiatief van Gemeente Roermond, Provincie Limburg en woningcorporaties Wonen Zuid en Wonen Limburg. Een plan met een uitgebreid programma dat de wijk een nieuwe boost moet geven en het imago dient te verbeteren.

Meer artikelen.