Luc Wassen

Paul dans sa vie

AUDERVILLE – Soms maakt een toevallige gebeurtenis geheel onverwacht grote indruk op je. Het blijft je bij. Het ontroert je. Zo was het ook met de Franse film ‘Paul dans sa vie’ van Rémi Mauger. Deze maakte zoveel indruk op me dat Toos en ik Paul Bedel onlangs hebben opgezocht. Een verslag.

Het was najaar 2010 toen ik met een vriend filmhuis Lumière bezocht. Zoals wel vaker in die periode zocht hij de film uit en ging ik mee. Vooraf aten we dan meestal wat bij deIndonesische traiteur aan de Boschstraat. Dat je daar kan eten, weten maar weinig mensen. Bij Lumière aangekomen bleek de zaal al aardig vol. De film begon.

Ik zag een oude man, Paul geheten, die samen met zijn twee zussen aan de kust van Normandië woont. Kleine veldjes, stenen muurtjes. De stilte die alleen verbroken wordt door een vogel en een verre misthoorn. Koeien in de ochtendnevel, het karretje met de melkbussen, het zijn beelden die je de adem doen inhouden. Bij mij althans. Het merendeel van de zaal was nauwelijks geboeid. “Waar gaat dit over?” hoorde ik iemand fluisteren.

De film van Rémi Mauger over de 75-jarige boer Paul Bedel was aanvankelijk voor de Franse televisie gemaakt. Met rustige observaties van de dagelijkse bezigheden op het kleine boerderijtje voert Mauger je binnen in een wereld die voor je gevoel tot het verleden behoort. Voor Paul is het allemaal niets bijzonders. Hij is gewoon blijven boeren zoals zijn vader heeft gedaan, al hebben de paarden wel plaatsgemaakt voor een inmiddels ook hoogbejaarde tractor. Paul snapt wel dat hij niet met zijn tijd is meegegaan, maar spijt heeft hij niet.

Het werd steeds stiller in de zaal.

Stille tragiek

Wat van ‘Paul dans sa vie’ net dat beetje meer maakt dan zomaar een mooi portret van een eigenwijze boer is de tragiek die erin verscholen zit. Het is het laatste jaar dat Paul zijn koeien verzorgt. Het afscheid van zijn beesten doet hem zichtbaar verdriet. De symboliek van dat afscheid wordt versterkt door het feit dat Paul geen kinderen heeft, en de twee zussen met wie hij het samenwoont ook ongetrouwd zijn gebleven.

Je denkt even het is een schilderachtig stel. Maar dan is er onverwacht die ene scène die alles in een ander daglicht stelt. In het weiland vertelt de Paul over de dag dat zijn vader geen kracht meer had om de ploeg te sturen. Paul nam het over en liet zijn andere plannen varen. “Misschien was alles anders gelopen als ik dat niet gedaan had”, peinst hij in een zeldzaam emotioneel moment. “Misschien hadden mijn zussen dan ook een gezin gesticht.” Paul houdt zich groot maar we weten genoeg. Het boerenleven was helemaal niet zo romantisch.

De stilte in de zaal was opmerkelijk. Zelden heb ik mensen tijdens de gehele aftiteling horen zwijgen. Het was muisstil in Lumière.

Toen Toos en ik trouwden, waren we het snel eens. De bestemming van onze huwelijksreis zou geen tropisch oord worden, maar een bijzondere plaats in Frankrijk. Het dorp van Paul. We boekten een huisje aan de rand van het dorp en gingen zonder zijn adresgegevens op pad. Met trillende handen klopten we aan. Paul’s zus opende de deur. Ons hart sloeg over. En nadat we ons in gebrekkig Frans introduceerden, schreeuwde ze luidkeels: “Paul vous avez des visiteurs!” Daar kwam Paul. Inmiddels 84 jaar oud. Met handen nog groter dan de mijne, gaf hij me een handdruk. De mooiste handdruk ooit.

Meer artikelen.